Termin "parafia" (paroikia, paroecia, potem parochia, paroisse, parrocchia, parish, Pfarre) pochodzi od słowa greckiego paroikein, które w grece klasycznej znaczyło "mieszkać obok". Słowo paroikos znaczyło w języku potocznym "sąsiad", zaś w języku pracowniczym oznaczało obcego, który osiedlił się w danym mieście. Podobne znaczenie ma ono w Piśmie św. ST (Septuaginta), gdzie słowo paroikos oznacza obcego, zamieszkałego w ziemi żydowskiej. Tym samym terminem określani są Żydzi w czasie pobytu w Egipcie. Oznacza ono także ziemską wędrówkę Izraela (1 Krn 29,15). Wulgata tłumaczy słowo paroikein jako peregrinari, zaś paroikia jako peregrinatio. W Nowym Testamencie paroikia oznacza również obecny stan Kościoła tu na ziemi, tzn.

czytaj dalej

Rozważa się wprawdzie od czasu do czasu możliwość zastąpienia tradycyjnej, terytorialnej parafii innymi formami podstawowych grup duszpasterskich, np. wspólnotami małymi o charakterze personalnym, ale propozycje te spotykają się z dość ostrą krytyką i są niewątpliwie w wielu wypadkach propozycjami wypracowanymi przy zielonym stoliku, a w każdym razie nie stanowią one rozwiązania problemu podstawowego, jakim jest dezorganizacja duszpasterstwa w wielkich miastach. s.90

Jest rzeczą powszechnie znaną, że tradycyjna parafia bazowała na więzi lokalnej, sąsiedzkiej, która w dzisiejszych wielkich miastach, a zwłaszcza w wielkich aglomeracjach miejskich odgrywa w życiu codziennym ludzi zwłaszcza dorosłych, pracujących w różnych zakładach pracy bardzo małą rolę. s.92

czytaj dalej

Rodzina jest tą rzeczywistością, od której funkcjonowania w istotnej mierze zależą losy zaangażowania ludzi młodych w życie Kościoła. Przyznaję, że kiedy zacząłem rozważać tę kwestię, od razu narzuciła mi się następująca myśl: kościelne zaangażowanie młodzieży będzie kuleć dopóty, dopóki rodziny chrześcijańskie nie będą przeżywać swojej codzienności jako codzienności Kościoła domowego. W pierwszej chwili brzmi to bardzo zgrabnie. Potem jednak przychodzi refleksja, że każdy z nas zna ludzi młodych, którzy wychowują się w bardzo religijnych rodzinach, bardzo pobożnych rodzinach, a mimo to nie mają pojęcia o życiu religijnym albo się w ogóle sprzeciwiają Kościołowi, odchodzą od Kościoła. Innymi słowy, to, że rodzina jest bardzo pobożna, nie gwarantuje pobożności młodzieży.

czytaj dalej

Można na podstawie tych danych w sposób ogólnikowy i schematyczny stwierdzić, że przemiany społeczne powodują przechodzenie od religii przeciążonej wierzeniami i nabożeństwami do pewnego typu kultury dalekiej od zaangażowania w całość systemu wyobrażeń, których naucza Kościół. Widać więc, że to oczyszczenie w przypadku jednego odłamu katolików sprowadziło być może, zbliżenie do ideału wierzeń, jakiego życzyłby sobie Kościół; w innych jednak przypadkach przekroczono granicę i po okresie, w którym wierzono w o wiele więcej, niż Kościół żądał - teraz w dziedzinie dogmatu wierzy się o wiele za mało. s.209

J. Maître: Religia a przemiany społeczne. W: Socjologia religii. Red. F. Adamski. Kraków 1984 s. 204-216.